امروز: جمعه, ۱۲ آذر ۱۴۰۰ برابر با ۲۸ ربيع الآخر ۱۴۴۳ قمری و ۰۳ دسامبر ۲۰۲۱ میلادی
سه شنبه, ۰۴ آذر ۱۳۹۹ ۱۰:۵۳
۲
PNAZAR
نسخه چاپی

برداشت از انسان و ارزیابی نظریه سالیوان

برداشت از انسان و ارزیابی نظریه سالیوان
به گزارشتمیم نیوز

اعتقاد عمیق سالیوان به اینکه بیماران اسکیزوفرنیک از نظر انسان بودن با درمانگر سهیم هستند، بی تردید توانایی او را در درمان کردن موفقیت آمیز آنها افزایش داد. او که خود حداقل به یک دوره اسکیزوفرنی دچار شده بود، قادر بود از طریق نقش خویش به عنوان مشاهده گر مشارکت کننده، رابطه همدلانه با این بیماران برقرار کند.

یک عامل مهم که انسان ها را از سایز مخلوقات متمایز می کند، روابط میان فردی است. انسان ها به صورت ارگانیزم های زیستی به دنیا می آیند، موجوداتی بدون کیفیت انسانی به جز استعداد شرکت کردن در روابط میان فردی طولی نمی کشد که آنها بعد از تولد به این استعداد پی می برند و این زمانی است که تجربیات میان فردی آنها را به انسان تبدیل می کند.

سالیوان معتقد بود ذهن حاوی هیچ چیزی نیست به جز آنچه از طریق تجربیات میان فردی در آن قرار داده می شود. او برخلاف فروید و یونگ معتقد بود غرایز انسانی وجود ندارند. انسان ها فقط با عوامل تاثیرگذار محیطی، یعنی روابط میان فردی برانگیخته می شوند.

سالیوان تاکید داشت که انسان ها خارج از موقعیت میان فردی وجود ندارند. آنها به عنوان هستی های مجزا، هیچ چیزی نیستند. با این حال آنها از طریق روابط شان با انسان های دیگر، شخصیت را پرورش می دهند. کودکان زندگی را با رابطه یک طرفه با مادر آغاز می کنند که هم به نیازهای آنها رسیدگی می کند و هم اضطراب آنها را افزایش می دهد. آنها بعداً قادر می شوند احساسات خود را به مادر منتقل کنند و این رابطه بین کودک و مادر شالوده ای را تشکیل می دهد که روابط میان فردی بعدی بر آن استوار می شود.

تقریباً در همان زمانی که کودکان وارد مدرسه می شوند در معرض رقابت، همکاری و سازش با دیگران قرار می گیرند. اگر آنها بتوانند از پس این تکلیف برآیند ابزارهای لازم را برای صمیمیت و عشق که بعداً شکل می گیرند به دست می آورند. آنها از طریق روابط صمیمانه و محبت آمیز، شخصیت های سالمی می شوند اما فقدان این روابط از رشد روانی آنها جلوگیری می کند.

فردیت خیال باطلی است، افراد فقط در ارتباط با دیگران وجود دارند و متناسب با روابط میان فردی افراد، شخصیت های متعدد وجود دارد. بنابراین مفاهیم بی همتایی و فردیت برای نظریه میان فردی سالیوان بی معنی هستند.

اضطراب و روابط میان فردی به صورت چرخه ای به هم متصل اند که همین تغییرات در شخصیت را دشوار می سازد. اضطراب در روابط میان فردی اختلال ایجاد می کند و روابط میان فردی نارضایت بخش به استفاده از رفتارهای انعطاف ناپذیر منجر می شود که ممکن است موقتاً جلوی اضطراب را بگیرند اما چون این رفتارهای انعطاف ناپذیر مشکل اساسی را حل نمی کنند سرانجام به اضطراب بیشتر می انجامند که به تباهی بیشتر روابط میان فردی منجر می شود. از آن پس سیستم خود که بیشتر انعطاف پذیر شده است باید افزایش اضطراب را زیر نظر بگیرد. به همین دلیل سالیوان را باید در رابطه با استعداد برای رشد و تغییر در انسان ها نه خوشبین نه بدبین ارزیابی کرد. روابط میان فردی می توانند فردی را به شخصیت سالم تبدیل کنند اما در ضمن می توانند با به وجود آوردن اضطراب و ساختار خود ناشی از آن، محدود کننده نیز باشند.

چون سالیوان معتقد بود شخصیت صرفاً بر روابط میان فردی استوار است ما نظریه او را از لحاظ تاثیر اجتماعی بسیار بالا ارزیابی می کنیم. روابط میان فردی هم مسئول ویژگی های مثبت و هم منفی در افراد است. کودکانی که نیازهای شان توسط مادر ارضا می شوند، اضطراب مادر آنها را آشفته نمی کند و چون به آنها محبت واقعی می شود می توانند از پرورش یافتن به صورت شخصیت بدخواه اجتناب کنند و قادرند احساس های محبت آمیز را نسبت به دیگران پرورش دهند.

از سوی دیگر روابط شخصی نارضایت بخش می توانند موجب رشد نگرش بدخواهانه شده و باعث می شوند برخی از کودکان احساس کنند که به افراد نمی توان اعتماد کرد و آنها اصولاً در بین دشمنان شان تنها هستند.

با اینکه نظریه شخصیت سالیوان بسیار جامع است اما نزد روان شناسان دانشگاهی به اندازه نظریه های فروید، آدلر، یونگ یا اریکسون محبوبیت ندارد. با این حال ارزش نهایی هر نظریه ای به محبوبیت آن مربوط نمی شود بلکه با ملاک های دیگری سنجیده می شود:

اولین ملاک نظریه مفید توانایی آن در تولید پژوهش است. با اینکه در حال حاضر پژوهش زیادی در مورد نظریه میان فردی در کل انجام می شود، فقط تعداد معدودی از پژوهشگران فرضیه هایی را آزمایش می کنند که اختصاصاً از نظریه سالیوان به دست آمده اند. یک توجیه احتمالی برای این کمبود، فقدان محبوبیت سالیوان نزد کسانی است که مستعد اجرای پژوهش هستند یعنی پژوهشگران دانشگاهی. شاید این عدم محبوبیت را بتوان با ارتباط نزدیک سالیوان با روان پزشکی، انزوای او از هرگونه موقعیت دانشگاهی و نوشته ها و سخنرانی های نسبتاً بی نظم او توجیه کرد.

دوم اینکه نظریه مفید باید ابطال پذیر باشد یعنی باید به قدر کافی روشن باشد که پژوهشی را به بار آورد که از فرض های اساسی آن حمایت یا آنها را رد کند. نظریه سالیوان در این ملاک مانند نظریه های فروید، یونگ و فروم امتیاز بسیار کمی می گیرد. از عقیده سالیوان درباره اهمیت روابط میان فردی برای سلامت روانی، حمایت متوسط غیرمستقیمی شده است. با این حال برای اغلب این یافته ها، توجیهات دیگری نیز امکان پذیر است.

سوم اینکه نظریه سالیوان تا چه اندازه ای می تواند تمام آنچه را که درباره شخصیت انسان شناخته شده است، سازمان دهی کند؟ این نظریه به رغم فرض های مبسوط متعدد آن، از لحاظ توانایی در سازمان دادن دانش، متوسط ارزیابی می شود. از این گذشته تاکید خیلی زیاد این نظریه بر روابط میان فردی از توانایی آن در سازمان دادن دانش کسر می شود زیرا خیلی از آنچه این روزها درباره رفتار انسان شناخته شده است مبنای زیستی دارد و به راحتی در نظریه ای که به روابط میان فردی محدود شده است، نمی گنجد.

فقدان نسبی آزمون پذیری نظریه سالیوان، از سودمندی آن به عنوان راهنمای عملی برای والدین، معلمان، روان درمانگران و کسان دیگری که با مراقبت از کودکان و نوجوانان سروکار دارند، می کاهد. بنابراین ما این نظریه را به عنوان راهنمایی برای عمل، با اقدام ضعیف تا متوسط ارزیابی می کنیم.

آیا این نظریه همسانی درونی دارد؟ عقاید سالیوان از ناتوانی او در نگارش خوب صدمه می بینید اما نظریه او به خودی خود حالت یکپارچه ای دارد. با اینکه سالیوان از اصطلاحات غیرعادی استفاده کرد، اما این کار را به صورت هماهنگ در نوشته ها و سخنرانی هایش انجام داد. در مجموع نظریه سالیوان همسان است اما اگر او خود را بیشتر متعهد می ساخت که عقایدش را روی صفحات چاپی منعکس کند، به نظمی دست می یافت که اکنون فاقد آن است.

سرانجام اینکه آیا این نظریه از قانون ایجاز تبعیت می کند؟ نظریه سالیوان از این نظر پایین ارزیابی می شود. علاقه زیاد او به آفریدن اصطلاحات خودش و ناشی گری در سبک نگارش او، چیزهای غیرضروری به نظریه وی اضافه می کند که اگر حذف شوند، بسیار مفیدتر خواهند بود.

 

 

بیشتر بخوانیم:

خصومت بنیادی و اضطراب بنیادی

روش درمانی ملانی کلین

رفتارگرایی علمی اسکینر



+ 2
مخالفم - 0

تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه محفوظ و متعلق به تمیم خبر می باشد .
هرگونه کپی و نقل قول از مطالب سايت با ذكر منبع بلامانع است.