امروز: یکشنبه, ۱۹ ارديبهشت ۱۴۰۰ برابر با ۲۷ رمضان ۱۴۴۲ قمری و ۰۹ مه ۲۰۲۱ میلادی
یکشنبه, ۲۴ اسفند ۱۳۹۹ ۱۲:۳۸
۲
PNAZAR
نسخه چاپی

سیستم خود چیست و شامل چه بخش هایی است؟ |بخش دوم

سیستم خود چیست و شامل چه بخش هایی است؟ |بخش دوم
به گزارشتمیم نیوز

 

عوامل بیرونی در خودگردانی

عوامل بیرونی حداقل به دو طریق بر خودگردانی تاثیر می گذارند: اولاً آنها معیاری را در اختیار افراد قرار می دهند تا رفتارشان را ارزیابی کنند. معیارها صرفاً از نیروهای درونی ناشی نمی شوند. عوامل محیطی همراه با تاثیرات شخصی، معیارهای فرد را برای ارزیابی شکل می دهند.

افراد به وسیله حکم اخلاقی از والدین و معلمان ارزش رفتار صادقانه و دوستانه را یاد میگیرند، آنها یاد میگیرند برای صمیمی بودن بیشتر از بی عاطفه بودن ارزش قائل شوندو از طریق مشاهده کردن دیگران، معیارهای متعددی را برای ارزیابی عملکرد خود به وجود می آورند.

در هر یک از این موارد عوامل شخصی بر اینکه افراد چه معیارهایی را یاد خواهند گرفت، تاثیر می گذارند اما عوامل محیطی هم نقش دارند.

ثانیاً عوامل بیرونی با تامین وسیله ای برای تقویت، به خودگردانی کمک می کنند. پاداش های درونی همیشه کفایت نمی کنند، افراد به مشوق هایی که از عوامل بیرونی ناشی می شوند نیز احتیاج دارند. برای مثال یک نقاش برای کامل کردن یک نقاشی دیواری بزرگ به تقویت کننده بیشتری از ارضای شخصی نیاز دارد. حمایت محیطی، به صوررت دستمزد یا تحسین و ترغیب دیگران نیز ضرورت دارد.

مشوق ها برای کاملکردن یک پروژه بزرگ معمولاً از محیط حاصل می شوند و اغلب به شکل پاداش های کوچکی هستند که به کامل کردن خرده هدف ها وابسته می شوند. امکان دارد نقاش از نوشیدن یک فنجان قهوه بعد از کشیدن دست سوژه لذت ببرد یا بعد از تمام کردن قسمت دیگری از نقاشی دیواری، برای صرف نهار استراحت کند.

با این حال تقویت کردن خود برای عملکرد نامناسب احتمالاً به مجازات های محیطی منجر می شود. دوستان ممکن است از کار این نقاش انتقاد کنند، مشتریان از دادن دستمزد خودداری ورزند یا شاید این نقاش از خودش انتقاد کند. زمانی که عملکرد معیارهای شخصی را برآورده نمی سازد، افراد پاداش ها را از خودشان دریغ می کنند.

عوامل درونی در خودگردانی

عوامل بیرونی در خودگردانی با عوامل درونی یا شخصی تعامل می کنند. بندورا سه شرط درونی را در خودگردانی مشخص کرده است: 1- خودنگری، 2- فرآیندهای داوری، 3- واکنش به خود.

خودنگری

اولین عامل درونی در خودگردانی، خودنگری عملکرد است. افراد باید بتوانند عملکرد خودشان را زیر نظر بگیرند، هر چند که توجه کردن آنها نیازی ندارد کامل یا حتی دقیق باشد. افراد به برخی از جنبه های رفتارشان به صورت گزینشی توجه می کنند و جنبه های دیگر را کلاً نادیده می گیرند.

آنچه را که آنها مورد مشاهده قرار میدهند به تمایلات و سایر برداشت های شخصی از پیش موجود بستگی دارد. در موقعیت های پیشرفتی، مانند نقاشی کردن تصاویر، بازی کردن یا امتحان دادن، افراد به کیفیت، کمیت، سرعت یا نوآوری کارشان توجه می کنند. در موقعیت های میان فردی مانند ملاقات با افراد تازه یا تعریف کردن وقایع، آنها اجتماعی بودن و اخلاقی بودن رفتارشان را زیر نظر می گیرند.

فرآیند داوری

خودنگری به تنهایی مبنای کافی را برای تنظیم رفتار تامین نمی کند. افراد باید عملکردشان را نیز ارزیابی کنند. این فرآیند دوم که داوری نامیده می شود، به افراد کمک می کند از طریق فرآیند میانجی گری شناختی، رفتارشان را تنظیم کنند. افراد نه تنها از توانایی ژرف اندیشی برخوردارند، بلکه می توانند بر اساس هدف هایی که برای خودشان تعیین می کنند، درباره ارزش اعمال شان قضاوت کنند. به طور اختصاصی، فرآیند داوری به معیارهای شخصی، عملکردهای ارجاعی، ارزیابی فعالیت و انتساب عملکرد بستگی دارد.

معیارهای شخصی به افراد انکان می دهند عملکرد خود را بدون مقایسه کردن آن با رفتار دیگران ارزیابی کنند. برای یک کودک 10 ساله ای که عمیقاً هقب مانده است، عمل بستن بند کفش ممکن است بسیار باارزش باشد. او نیازی ندارد موفقیت خود را صرفا به این علت که سایر کودکان در سن پایین تر می توانند همین عمل را انجام دهند، کوچک بشمارد.

با این حال معیارهای شخصی منبع محدود ارزیابی هستند. افراد در مورد اغلب فعالیت ها، عملکردشان را با مقایسه کردن آن با معیار ارجاع ارزیابی می کنند. دانش آموزان نمرات امتحان خود را با نمرات همکلاسی هایشان و تنیس بازان مهارت های شخصی شان را با مهارت های سایر بازیکنان مقایسه می کنند.

علاوه بر این افراد از موقعیت های قبلی خود به عنوان مرجعی برای ارزیابی کردن عملکرد فعلی استفاده می کنند: آیا صدای آواز من از سال ها پیش بهتر شده است؟ آیا توانایی تدریس من اکنون بهتر از گذشته است؟ در ضمن ممکن است افراد عملکرد خودرا با عملکرد فردی دیگر مانند برادر، خواهر، والد یا حتی رقیبی که از متنفر هستند مقایسه کنند. یا اینکه می توانند آن را با هنجار معیار، مانند حد ضربات (پار) در گلف یا نمره عالی در بولینگ مقایسه کنند.

فرایند داوری غیر ازمعیارهای شخصی و ارجاع، به ارزش کلی که افراد برای یک فعالیت قابل هستند نیز بستگی دارد. اگر افراد برای توانایی خود در شستن ظروف و گردگیری اسباب و اثاثیه ارزش کمی قائل باشند، در اینصورت وقت یا تلاش کمی را صرف بهبود این توانایی ها خواهند کرد. از سوی دیگر اگر افراد برای پیشرفت کردن در دنیای تجارت یا کسب مدرک حرفه ای یا فوق لیسانس ارزش زیادی قائل باشند، تلاش زیادی را برای موفق شدن در این زمینه ها به خرج خواهند داد.

سرانجام اینکه خوئگردانی به این نیز بستگی دارد که افراد چگونه درباره علت های رفتارشان قضاوت می کنند، یعنی عملکرد خود را به چه چیزی نسبت می دهند. اگر افراد باور داشته باشند که موفقیت آنها به علت تلاش خودشان است، به موفقیت های خودشان افتخار می کنند و برای رسیدن به اهداف شان تلاش بیشتری به خرج می دهند.

با این حال اگر افراد عملکرد خود را به عوامل بیرونی نسبت دهند، چندان احساس خشنودی نخواهند کرد و احتمالاً برای رسیدن به اهداف شان تلاش سرسختانه ای نخواهند کرد. برعکس اگر افراد باور داشته باشند که مسئول شکست ها یا عملکرد نامناسب خودشان هستند، در مقایسه با زمانی که متقاعد شده باشند نقطه ضعف ها و شکست های آنها به علت عوامل خارج از آنهاست، در جهت خودگرداتی تلاش بیشتری خواهند کرد.

واکنش به خود

سومین و آخرین عامل درون یدر خودگردانی، واکنش به خود است. افراد بسته به اینکه رفتارهای شان تا چه اندازه ای معیارهای شخصی آن ها را برآورده کرده است، به صورت مثبت یا منفی به رفتارهای شان واکنش نشان می دهند، یعنی افراد از طریق تقویت کردن یا تنبیه کردن خود، برای اعمال شان مشوق هایی را به وجود می آورند. برای مثال یک دانش آموز کوشا که تکالیف درسی خود را انجام داده است می تواند با تماشا کردن برنامه تلویزیونی دلخواه، به خودش پاداش دهد.

تقویت کردن خود لزوماً به معنی آن نیست که فرد بلافاصله بعد از پاسخ خودش را تقویت کند، بلکه توانایی شناختی به مقدار زیاد میانجی پیامدهای رفتار می شود. افراد معیارهایی را برای عملکرد خود تعیین می کنند که وقتی برآورده می شوند، رفتار خود را با پاداش هایی نظیر غرور و رضایت خاطر، تنظیم می کنند. در صورتی که افراد نتوانندمعیارهای خود را برآورده کنند، رفتارشان ناخشنودی یا انتقاد از خود را به دنبال خواهد داشت.

این مفهوم میانجی گری خود در پیامدها، تضاد آشکار با برداشت اسکینر است که معتقد بود پیامدهای رفتار به صورت محیطی تعیین می شوند. بندورا معتقد است افراد طبق معیارهای خودمحور برای به دست آوردن پاداش ها و اجتناب از تنبیه ها تلاش می کنند. حتی زمانی که پاداش های مادی هستند، اغلب با مشوق های غیرمادی میانجی گری خود، مانند احساس موفقیت همراه هستند.

برای مثال جایزه نوبل، مقدار زیادی پول نقد با خود می آورد، اما ارزش بیشتر آن برای اغلب دریافت کنندگان، احساس غرور یا خشنودی از انجام دادن کارهایی است که به این جایزه منجر شده اند.

خودگردانی از طریق عامل اخلاقی

افراد اعمال شانرا از طریقمعیارهای اخلاقی سلوک نیز تنظیم می کنند. بندورا معتقد است عامل اخلاقی دو جنبه دارد: 1- آسیب نرساندن به دیگران و 2- یاری رساندن به دیگران.

افراد عامل کنترل کننده خودکار درونی که با ارزش های اخلاقی هماهنگ باشد، ندارند. بندورا تاکید دارد که عقاید اخلاقی فقط در صورتی رفتار اخلاقی را پیش بینی می کنند که به عمل درآمده باشند. به عبارت دیگر تاثیرات خودگردانی خودکار نیستند، بلکه فقط در صورتی عمل می کنند که فعال شده باشند که بندورا به این مفهوم، فعال سازی گزینشی می گوید.

افرادی که عقاید اخلاقی عمیقی درباره ارزش و شأن انسان دارند، چگونه می توانند برخورد غیر انسانی با دیگران داشته باشند؟ پاسخ بندورا این است : معمولاً افراد فقط بعد از اینکه اصول اخلاقی اعمال شان را برای خودشان توجیه کرده باشند، به عمل ناپسند نمی پردازند.

آنها با توجیه کردن اصول اخلاقی اعمال شان، می توانند خودشان را از پیامدهای رفتارشان جدا سازند، که بندورا به این مفهوم جداسازی کنترل درونی می گوید. روش های جداسازی به افراد امکان می دهند در عین حال که به معیارهای اخلاقی خود پایبند هستند، رفتارهای غیر انسانی انجام دهند.

فعال سازی گزینشی و جداسازی کنترل درونی به افراد امکان می دهند برخلاف معیارهای اخلاقی خود رفتار کنند، درست به همان صورتی که به آنها امکان می دهند در موقعیت های متفاوت به صورت متفاوتی رفتار کنند.

مکانیزم هایی وجود دارد که کنترل شخصی از طریق آنها جدا یا به صورت گزینشی فعال می شود:

اولاً؛ افراد می توانند ماهیت رفتارشان را با روش هایی چون توجیه کردن اخلاقی، مقایسه کردن مقرون به صرفه، یا برچسب زدن به اعمال شان با حسن تعبیر، بازسازی نموده و آن را بازنگری کنند.

ثانیاً؛  آنها می توانند پیامدهای زیان بار رفتارشان را کوچک جلوه دهند، نادیده بگیرند یا تحریف کنند.

ثالثاً؛ آنها می توانند قربانی خود را سرزنش یا انسانیت زدایی کنند.

رابعاً؛ آنها می توانند با نامفهوم کردن رابطه بین اعمال شان و پیامدهای آن اعمال، مسئولیت رفتارشان را جابجا یا پخش کنند.

بازنگری در رفتار

افراد با بازنگری در رفتار، اعمال زشت خود را از طریق تغیر دادن ساختار شناختی توجیه می کنند تا به این وسیله مسئولیت خود را به حداقل برسانند یا از آن فرار کنند. افراد حداقل با سه روش می توانند خودشان را از مسئولیت رفتارشان آزاد کنند.

روش اول، توجیه اخلاقی است، که به موجب آن رفتار درخور سرزنشی، طوری توجیه می شود که قابل دفاع و حتی عالی به نظر برسدو بندورت مورد سرگیانت آلوین یورک، قهرمان جنگ جهان یاول را نقل می کند که به عنوان یک معترض با وجدان، معتقد بود که کشتن مردم از لحاظ اخلاقی غلط است اما بعد از اینکه فرمانده یورک از انجیل نقل کرد که تحت آن شرایط کشتن از لحاظ اخلاقی جایز است و پس از شب های دراز بیدار ماندن و دعا کردن، یورک متقاعد شدن که کشتن سربازان دشمن از لحاظ اخلاقی قابل دفاع است. یورک بعد از بازنگری در کشتن، یکی از بزرگترین قهرمانان در تاریخ امریکا شد که بیش از 100 سرباز آلمانی را کشت.

روش دوم کاهش دادن مسئولیت از طریق بازنگری در رفتار غیرهادلانه، مقایسه های مقرون به صرفه یا تسکین بخش بین آن رفتار و ستمگری های بیشتری است که دیگران مرتکب می شوند. کودکی که ساختمان مدرسه را تخریب می کند، بهانه می تراشد که دیگران در و پنجره بیشتری را می شکنند.

روش سوم برای بازنگری در رفتار، استفاده از برچسب های با حسن تعبیر است. سیاستمدارانی که قول داده اند مالیات ها را افزایش ندهند، از افزایش درآمد به جای مالیات ها صحیت می کنند، برخی از رهبران نازی، کشتار میلیون ها یهودی را پاکسازی اروپا، یا راه حل نهایی نامیدند.

نادیده گرفتن یا تحریف کردن پیامدهای رفتار

روش دوم اجتناب کردن از مسئولیت، تحریف کردن یا نادیده گرفتن رفتار و پیامدهای زیانبخش ان است. بندورا حداقل سه روش تحریف کردن پیامدهای زیان بخش رفتار را تشخیص داد:

اولاً افراد می توانند پیامدهای رفتارشان را کوچک جلوه دهند. برای مثال، رانندهای چراغ قرمز را رد می کند و عابر پیاده ای را زیر می گیرد. هنگام یکه عابر پیاده خون آلود و بی هوش نقش بر زمین می شود، راننده می گوید» خیلی جدی صدمه ندیده است. حالش خوب خواهد شد.

ثانیاً افراد می توانند پیامدهای اعمال شان را نادیده بگیرند، مانند زمانی که آنها پیامدهای زیانبخش رفتارشان را مستقیماض درک نمی کنند. در زمان جنگ، رهبران حکومت ها و ژنرال های ارتش به ندرت ویرانی و مرگ ناشی از تصمیمات خود را در نظر می گیرند.

سرانجام اینکه افراد می توانند پیامدهای ا عمال شان را تحریف یا بد تعبیر کنند، مانند زمانی که پدری فرزندش را بد جوری کتک می زند  و به او آسیب می رساند، اما می گوید، این بچه برای اینکه پخته شود به انضباط نیاز دارد.

انسانیت زدایی یا سرزنش قربانیان

سوم اینکه افراد می توانند مسئولیت اعمال شان را با انسانیت زدایی یا سرزنش کردن قربانیان شان، مبهم کنند. هنگام جنگ، افراد معمولاً دشمن را مادون انسان در نظر می گیرند تا از کشتن سربازان دشمن احساس گناه نکنند. در دوره های مختلف تاریخ ایالات متحده، یهودی ها، آمریکایی های آفریقایی تبار، سرخ پوستان، آمریکایی های آسیایی تبار، همجنس گرایان و افراد خیابانی، قربانیان انسانیت زدایی شده اند.

افرادی که از جهات دیگر مهربان، با ملاحظه و با وقار بوده اند، علیه این گروه ها دست به خشونت زده اند، به آنها توهین کرده اند، یا شکل های دیگر بد رفتاری را انجام داده اند و از مسئولیت اعمال شان اجتناب کرده اند.

در صورتی که قربانیان انسانیت زدایی نشده باشند، گاهی به خاطر رفتار درخور سرزنش مقصر، سرزنش می شوند. برای مثال یک تجاوزگر جنسی ممکت است قربانی خود را به خاطر جرم خودش سرزنش کند و بگوید که او لباس و رفتار تحریک آمیز داشته است.

جابجایی و پخش مسئولیت

روش چهارم جدا کردن اعمال از پیامدهای شان، جابجا کردن یا پخش مسئولیت است. افراد در رابطه با جابجایی، پیامدهای اعمال شان را با انداختن مسئولیت به گردن منبع خارجی، کوچک جلوه می دهند. کارمندی ادعا می کند که رئیسش مسئول بی کفایتی های اوست، افسران زندان نازی اظهار می کردند که آنها دستورات مقامات بالاتر را اجار می کنند.

روش دیگر پخش مسئولیت است، یعنی پخش کردن آن به گونه ای که هیچ کس مسئول نباشد. کارمندی ممکن است مسئولیت اعمال خودرا به کل سیستم بوروکراسی پخش کند و بگوید: اوضاع و احوال دور و بر او به این صورت است یا روال کار به این صورت است.

 

بیشتر بخوانیم:

 سیستم خود چیست و شامل چه بخش هایی است؟ |بخش اول

 اختلال های روانی از منظر سالیوان

 فشار آزادی و احساس تنها ماندن در جهان

 پیش بینی رفتارهای کلی راتر



+ 2
مخالفم - 0

تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه محفوظ و متعلق به تمیم خبر می باشد .
هرگونه کپی و نقل قول از مطالب سايت با ذكر منبع بلامانع است.